Toespraak door de Grootmeester-Nationaal ter gelegenheid van de uitreiking van de prijs Lucia De Broukère aand Fonds Achilles vzw (Gent – 28/01/2026)
Geachte schepen, beste aanwezigen, en misschien ook: beste zusters en broeders.
Hoezo vrijmetselaars?
Hoezo vrijmetselarij?
En waarom sta ik hier vandaag voor u als vrijmetselaar?
Wel, omdat ik dat belangrijk vind. Niet alleen voor mezelf, maar ook voor onze maatschappij. De vrijmetselarij is in België tegelijk bekend en onbekend. Iedereen heeft er al van gehoord, velen hebben er een mening over, maar slechts weinigen weten echt wat ze is en waar wij voor staan. Vandaag wil ik dat graag wat verduidelijken.
Wat is vrijmetselarij?
De vrijmetselarij is een initiatief genootschap dat mannen en vrouwen samenbrengt die willen werken aan hun persoonlijke groei, die bereid zijn zichzelf in vraag te stellen en die nadenken over de ethische en sociale evolutie van de mensheid. We maken daarbij gebruik van de symboliek van de bouwmeesters, een methode die een broederlijke band creëert tussen mensen die elkaar anders nooit zouden ontmoeten. Onze kernwaarden zijn vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid. We verwerpen alle dogma’s.
We zoeken niet naar dé waarheid; we onderzoeken samen.
Via dialoog, reflectie en het respectvol luisteren naar elkaar – zelfs en vooral als we van mening verschillen (wat vaak gebeurt!) – proberen we onszelf en de wereld wat beter te begrijpen.
Onze rituelen dwingen geen leer af. Ze openen. Ze raken. Ze ontroeren. Ze zetten aan tot nadenken… en soms (zelfs!) tot meditatie.
En precies daardoor helpen ze ons groeien.
Even belangrijk is te zeggen wat de vrijmetselarij níét is.
Ze is geen godsdienst, geen serviceclub, geen handelsvereniging, geen therapie, en al zeker geen sekte. De vrijmetselarij is wél discreet. Niet omdat we iets te verbergen hebben, maar omdat vrijmetselaars in de geschiedenis vervolgd zijn, soms zelfs ter dood gebracht of opgesloten, enkel omdat ze vrijmetselaars waren.
Daarom mag elke vrijmetselaar zichzelf kenbaar maken, maar nooit iemand anders. Het ware geheim van de vrijmetselarij ligt niet in verborgen documenten, maar in de persoonlijke ervaring. En net omdat die zo persoonlijk is, kan je ze eigenlijk niet in woorden overdragen.
Vandaag, deze namiddag, spreek ik hier namens de Belgische Federatie van de Internationale Gemengde Vrijmetselaarsorde Le Droit Humain. Een federatie waar Lucia De Brouckère grootmeester was van 1960 tot 1963.
Onze organisatie behoort tot de grootste maçonnieke obediënties in België én in de wereld.
We staan voor absolute gelijkheid tussen vrouwen en mannen, voor de vrijheid van denken en van spirituele ontwikkeling.
En voor een uitgesproken internationaal karakter: samenwerking tussen alle mensen en volkeren, op basis van gelijkwaardigheid.
Tegelijk willen wij maatschappelijk relevant zijn: wij werken niet alleen in de tempel, maar ook daarbuiten, om onze waarden zichtbaar te maken, te verdedigen en voortdurend te vernieuwen. In de vrijmetselarij werken we in de eerste plaats aan onszelf — niet om beter te zijn dan iemand anders, maar om beter te worden dan wie we gisteren waren.
Maar we werken ook aan een betere maatschappij, in de hoop zo een rechtvaardigere wereld voor iedereen te creëren. Die dubbele opdracht is essentieel. Wie zichzelf vormt, vormt mee de samenleving. Onze geschiedenis in België begint in 1912, toen de eerste gemengde loge werd opgericht. In 1928 waren er al acht loges, voldoende om een Belgische Federatie te vormen.
Vandaag telt Le Droit Humain in België ongeveer 7.800 leden, verspreid over 114 loges in alle landsdelen en in beide landstalen.
En dan stelt zich de vraag: wat willen wij bereiken?
Ik ben ervan overtuigd dat Le Droit Humain, door haar geschiedenis en positie, ideaal geplaatst is om de waarden van democratie, humanisme en geloof in de mens uit te dragen.
Maar… we communiceren dat soms te weinig.
We mogen daar wat duidelijker over zijn – zoals vandaag.
Want de nood aan organisaties die deze waarden verdedigen is vandaag groter dan ooit.
Daarom moeten wij als organisatie zichtbaar zijn — niet als individuele vrijmetselaars, want discretie blijft een deugd — maar wel als beweging die staat voor universele waarden.
Toegankelijk.
Open.
Voor iedereen die op zoek is naar zingeving en engagement.
Natuurlijk hoeft niet iedereen vrijmetselaar te worden.
Maar iedereen zou wél de kans moeten krijgen om ons te begrijpen, ons te ontmoeten en te ervaren wat onze waarden kunnen betekenen.
Wij zijn een moderne organisatie die humanistische, democratische en maçonnieke waarden uitdraagt en verdedigt.
Zichtbaar in de maatschappij.
Een plaats waar broederlijke warmte, symbolische verdieping, zelfontplooiing en maatschappelijke relevantie samenkomen.
Idealen… waar onze zuster Lucia De Brouckère zeker achter zou staan.
En idealen die wij vandaag blijven voortzetten.
———–
Meer weten over vzw Achilles : www.fondsachilles.be
